HANSJE VAN HALEM / 08 APR 10

Toegepast werken en toch een eigen universum scheppen, dat lukt niet iedereen. Geduld is in elk geval een vereiste. En onvermogen om het op een andere manier te doen helpt soms ook.

Dóórgaan lijkt het adagium van Hansje van Halem. Chronische RSI ligt altijd op de loer, maar toch blijft ze eindeloos lijnen tekenen in schijnbaar regelmatige patronen die echter bij nadere bestudering onregelmatig blijken. De computer gebruikt ze eerder als tekenbord dan als technisch hulpmiddel bij het genereren van die patronen. In zekere zin een onbeholpen werkwijze, die ze evenwel koestert vanwege de imperfectie van de resultaten. In Zeebelt bladerde ze onder het oog van de camera door een vuistdik boekwerk met alle patronen die haar uit de hand gelopen hobby intussen heeft opgeleverd. Hansje tekent als ze zich verveelt. Tussen twee opdrachten door, of ‘s avonds als ze niks anders te doen heeft. De laatste tijd steeds vaker gewoon met fineliner op papier.

Hoe kwam het zover? Rond 2003 begon ze letters te krassen, aanvankelijk uit balorigheid, want letters ontwerpen lukte haar niet goed, maar letters overtrekken des te beter en voor ze het wist ontstond een wollig alfabet waarvan elk karakter was opgebouwd uit een chaotische kluwen lijntjes. Hoe meer lijntjes, hoe vetter de letter. Letters werden patronen, patronen werden weer letters. Op zeker moment ontdekte ze de referentie met borduren, wat uitmondde in opdrachten voor het Textielmuseum en Droog Design. Als pièce de résistance kreeg ze op zeker moment zelfs de beschikking over een borduurmachine, waarmee ze een eerder ontworpen borduurletter in garen kon uitvoeren. Het resultaat daarvan stelde haar echter teleur omdat een borduurmachine nooit ofte nimmer de verfijning van een printer bereikt.

Haar geprinte patronen bleken zich uitstekend te lenen voor toepassing op schutbladen van boeken. Voor Uitgeverij De Buitenkant ontwierp ze diverse variaties. Semi-klassiek, maar toch onmiskenbaar hedendaags, wat trouwens ook geldt voor de cijferzegels die ze ontwierp voor TNT-post, met een ferme knipoog naar de door haar bewonderde Jan van Krimpen. Haar zegels hebben een duidelijke visuele referentie met diens cijferszegels, maar dan met een twist. Op de 88ct-versie spiegelde ze de tweede 8 en liet beide cijfers een beetje naar elkaar hellen. Als verliefde barbapapa’s, gevangen in het visnetje van het onderliggende lijnenpatroon. Zelf werd ze eveneens verliefd. Op haar eigen ontwerp, iets wat haar trouwens vaker overkomt, zo zegt ze. Haar liefde sloeg echter niet over op de 44ct-variant, waarbij de twee vieren ordinair ongespiegeld naast elkaar staan. Die orthodoxe positie bleek voort te komen uit een nadrukkelijke wens van de opdrachtgever, bij wie de agressieve vorm die de spiegeling teweegbracht een sterke Ku Klux Clan-associatie veroorzaakte. De gespiegelde 4 werd verworpen met de opmerkelijke stijlbreuk tot gevolg. Hansje toonde in Zeebelt de onuitputtelijke stroom schetsen die aan de eindversie voorafgingen. Dat ze op zeker moment de wanhoop nabij was, niet meer wist welke versie te kiezen en op het punt stond de hele opdracht terug te geven, was bij het zien van alle variaties goed voorstelbaar. De innerlijke strijd is wellicht in de eindvorm nog zichtbaar, maar mogelijk om die reden juist karaktervol en passend binnen de maniakale imperfectie die haar overige werk kenmerkt. Veel van dat werk kwam niet ter sprake. De diverse boeken en boekjes die ze de afgelopen jaren ontwierp bleven onbesproken als gevolg van haar publieke liefdesverklaring voor de lijn. En oprechte liefde maakt monomaan, weten we.

Bart de Haas

——————————————-
www.hansje.net
www.schrank8.blogspot.com
——————————————-

BEKIJK DE UITNODIGING

^

 


^